Over EAN-13 barcodes

Inleiding

EAN-13 (ook bekend als GTIN-13) is een gestandaardiseerd barcodeformaat dat een specifiek product, een specifieke fabrikant en een verpakkingsconfiguratie specificeert. Het bevat ook de landcode. De EAN-13-standaard is ontworpen om ervoor te zorgen dat elk product een eigen productidentificatie heeft. EAN-13 is de meest gebruikte barcode wereldwijd. EAN staat voor European Article Number. GTIN staat voor Global Trade Item Number.

De betekenis van de cijfers in een EAN-13 barcode

• De eerste twee of drie cijfers vertegenwoordigen de landcode.
• De eerste 7 cijfers, inclusief de landcode, worden het GS1-prefix genoemd, bijvoorbeeld de fabrikantcode.
• Het GS1-prefix bestaat uit 7 cijfers waarvan de eerste 2 of 3 cijfers de landcode zijn, en de resterende cijfers vormen de bedrijfsidentificatie. Dit kan per GS1-gebied verschillen.
• De resterende cijfers (7 cijfers), exclusief het laatste, worden het artikelreferentienummer genoemd.
• Het laatste cijfer is het controlecijfer (modulo 10 controlekarakter).

Het vaststellen van de correctheid van een EAN-13 barcode

De computer voert een specifieke berekening uit op de barcode om te controleren of deze correct is. Laten we bijvoorbeeld de barcode nemen uit de onderstaande afbeelding:

De barcode zoals geschreven is: 8 7 1 1 2 0 0 4 3 1 6 3 2.

Stap 1

Als het nummer 13 cijfers lang is, verwijder dan het laatste cijfer, want dit is het modulo-controlecijfer. Als het 12 cijfers lang is, hoeft er niets verwijderd te worden. In dit geval hebben we een barcode van 13 cijfers, dus splitsen we deze in twee categorieën en gaan verder met de 12-cijferige versie.

De 12-cijferige barcode is 871120043163. Het controlecijfer is 2.

Stap 2

Tel alle cijfers op oneven posities bij elkaar op:

(8 + 1 + 2 + 0 + 3 + 6) = 20

Stap 3

Tel alle cijfers op even posities op en vermenigvuldig het totaal met 3:

(7 + 1 + 0 + 4 + 1 + 3) × 3 = 16 × 3 = 48

Stap 4

Tel beide resultaten bij elkaar op:

20 + 48 = 68

Stap 5

Deel dit getal door 10 en neem de rest:

68 / 10 = 6 rest 8

Stap 6

Controleer of het controlecijfer klopt:

• Als de som van de rest en het controlecijfer gelijk is aan 10, dan is de barcode correct.
• Ook als de rest 0 is en het controlecijfer ook 0, is de barcode correct (want dan is de som deelbaar door 10).

In dit geval is de rest 8 + controlecijfer 2 = 10, dus de barcode is correct.

Als de barcode geen controlecijfer bevatte (dus slechts 12 cijfers), dan moet het eindresultaat zonder rest deelbaar zijn door 10. De rest moet dan dus 0 zijn.

Een eenvoudigere manier om te controleren of een barcode correct is, is door het laatste cijfer (controlecijfer) op te tellen bij de rest en te kijken of dat 10 is.

De werking van een EAN-13 barcode bij het scannen

Wanneer een EAN-13 barcode door een laser wordt gescand, ziet de laser 59 bits (nullen en enen) verdeeld over de barcode. De zwarte strepen in elk segment vertegenwoordigen een 1, en een lege lijn vertegenwoordigt een 0. De zwarte strepen reflecteren geen licht, en de witte strepen reflecteren wel licht.

De barcode verdeelt deze 59 bits in bitpatronen die corresponderen met 15 cijfers:

• De eerste kolom heet de linkergrens (left guard).
• De middelste (8e kolom) heet de middengrens (center guard).
• De laatste kolom heet de rechtergrens (right guard).
• Een cijfer aan de linkerkant vóór de middengrens wordt gecodeerd met een bitpatroon dat altijd begint met 0 en eindigt met 1.
• Een cijfer aan de rechterkant na de middengrens begint met 1 en eindigt met 0.

Dus als een cijfer 5 aan de linkerkant staat, is de bitcode 0110001. Als hetzelfde cijfer 5 aan de rechterkant staat, is de bitcode 1001110.

Op basis van het begin- en eindcijfer in het bitpatroon weet de computer of hij van links naar rechts of van rechts naar links leest.

EAN-13 standaardformaat in Nederland

Het standaardformaat (100%) is 37,29 mm breed en 25,93 mm hoog (inclusief de witte ruimtes en de cijfers onder de barcode). De toegestane vergrotingsfactoren zijn minimaal 80% en maximaal 200% van het standaardformaat.